Naukowcy z Cambridge opracowali eksperymentalną terapię mRNA, która „budzi” uśpione komórki mięśnia sercowego i skłania je do podziałów. W badaniu na myszach po zawale serce pracowało mocniej, a objętość krwi wyrzucanej z serca przy jednym uderzeniu wzrosła o około 10% w porównaniu z grupą, która dostała zabieg próbny.
Na czym polega nowa metoda
Terapia wykorzystuje mRNA, czyli cząsteczki dostarczające komórkom instrukcję do wytworzenia konkretnych białek. W tym przypadku chodzi o dwa białka: Myc i cyklinę T1. Ich czasowe uaktywnienie w komórkach serca ma uruchamiać mechanizmy odbudowy uszkodzonej tkanki.
Preparat podawano bezpośrednio do serca myszy po zawale. Działanie leku jest krótkotrwałe i miejscowe, dlatego nie powinien on trwale zmieniać komórek serca. Taki projekt ma ograniczać ryzyko niekontrolowanego wzrostu tkanki. U zwierząt nie zaobserwowano działań niepożądanych.
Efekt utrzymał się przez tygodnie
Skuteczność oceniano za pomocą echokardiografii, czyli badania ultrasonograficznego serca. Kontrolne pomiary po 28 dniach i po 12 tygodniach pokazały, że poprawa nie była chwilowa i utrzymywała się w czasie.
Autorzy podkreślają, że to nie jest jeszcze lekarstwo. Nawet niewielka poprawa pracy serca wiąże się jednak u pacjentów z niższą śmiertelnością i lepszą sprawnością w codziennym życiu.
Dlaczego serce samo się nie naprawia
Po zawale dorosłe serce może stracić nawet miliard komórek mięśniowych. W przeciwieństwie do wielu innych narządów nie potrafi ich odtworzyć, więc w miejscu uszkodzenia powstaje blizna. Osłabia ona serce i może prowadzić do niewydolności, a w skrajnych przypadkach do śmierci. Obecne leki łagodzą objawy i spowalniają postęp choroby, ale nie przywracają utraconego mięśnia.
Jak zauważył Bryan Williams z Brytyjskiej Fundacji Serca, „odtworzenie przez serce własnych uszkodzeń to święty graal kardiologów”. Wyjaśnił też, że w życiu płodowym serce naprawia się łatwo, ale komórki mięśnia sercowego tracą tę zdolność krótko po narodzinach.
Co to oznacza dla pacjentów w Polsce
Na razie to wyłącznie wyniki badań na myszach i nie ma mowy o dostępności terapii dla pacjentów. Zespół zapowiada dalsze dopracowywanie metody. Konieczne będą badania na większych zwierzętach, a później na ludziach, aby ocenić bezpieczeństwo i skuteczność. Zwykle zajmuje to wiele lat, a nie każda obiecująca metoda przechodzi ten etap.
Temat jest jednak ważny także w Polsce, gdzie choroby układu krążenia należą do głównych przyczyn zgonów, a niewydolność serca dotyka wiele osób po przebytym zawale. Badania nad regeneracją mięśnia sercowego wskazują kierunek, w którym może pójść leczenie w przyszłości. Obecnie najważniejsze pozostaje szybkie wezwanie pomocy przy objawach zawału oraz stosowanie się do zaleceń lekarza, bo im krótszy czas do leczenia, tym mniejsze uszkodzenie serca.
Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Cardiovascular Research”.
Źródło: Medical Xpress – „Experimental mRNA therapy promotes repair after heart attack damage”